تجزیه و تحلیل چرخه عمر پالستیک و بررسی میزان پالستیک مصرفی در ایران

پلاستیک ها در چند دهه گذشته به یکی از ضروری ترین کالاهای مورد نیاز زندگی ما تبدیل شده اند. آنها توانستند با کارایی بالایی که دارند جایگزین موادی چون شیشه، چوب وسیمان شوند. مواد اصلی ساخت پلاستیک ها به طور عمده از نفت و گاز به دست میآیند. بنابر این برای تولید آنها، انرژی فسیلی مصرف میشود. از طرفی به دلیل استفاده از سوخت های فسیلی در مسیر تولید، آلودگی نیز ایجاد خواهند کرد. اما مهمتر از همه اینها امروزه، مدیریت زبالههای پلاستیکی به دغدغه اصلی دولتها و همچنین فعاالن محیط زیست تبدیل شدهاست. زیرا از یک طرف محیطهایی که این قبیل زباله ها در آنها دفن یا انباشه میشوند در حال پر شدن هستند؛ از طرف دیگر این زباله ها به سرعت تجزیه نمیشوند؛ بنابر این شیرابه آنها به داخل خاک نفوذ کرده و وارد آبهای زیر زمینی میشود. این شیرابه به علت دارا بودن ترکیبات شیمایی خطرناک، برای محیط زیست زیان آور است.
زباله های پالستیکی به وسیله باد میتوانند به اطرف حمل شده و وارد اقیانوسها و محیطهای طبیعی دیگرشوند و توسط حیوانات بلعیده شوند که این موضوع به حیات وحش آسیب خواهد رساند؛ زیرا بلع زباله های پلاستیکی توسط موجودات دریایی باعث تلف شدن آنها میشود. همچنین پلاستیک ها را وارد زنجیره غذایی انسان کرده و سلامتی او را تهدید میکند. البته آسیب پلاستیک به سلامتی انسانها طیف گسترده ای دارد. از جمله آنکه مواد شیمایی افزوده شده در مسیر تولید پلاستیک ها معمولا موادی سمی و سرطان زا هستند. بنابراین وقتی مزیت ها و معایب استفاده از این محصول را در کنار هم می بینیم، به نظر میرسد که دولتها باید در مسیر افزایش آگاهی و مدیریت مصرف پلاستیک ها در سطح خانواده ها تلاش کنند. به این ترتیب تولید زباله های پلاستیکی در بخش خانگی به مقدار قابل توجهی کاهش خواهد یافت. در کشور ایران نیز مشکل مدیریت زباله های پلاستیکی وجود دارد. ایران یکی از بزرگترین کشورهای تولیدکننده زباله پلاستیکی در جهان است. به طوریکه در سالهای اخیر با افزایش سطح رفاه زندگی، مخصوصا در بخش شهری میزان تمایل مردم به استفاده از پلاستیکها به طور چشمگیری گسترش یافته است. برای مثال استفاده از کیسه های پلاستیکی و بطری های آب دو نمونه از کالاهای پلاستیکی هستند که تقاضا برای مصرف آن در کشور افزایش یافته است و نگرانی در خصوص تولید و انباشت زباله های حاصل از آنها را بیشتر کرده است. بنابراین لازم است که محصولات پلاستیکی را به صورت مدیریت شده و آگاهانه مصرف کنیم و بیشتر از محصولات جایگزین آن استفاده کنیم. برای مثال استفاده از کیسه های پارچه ای در هنگام خرید، استفاده از بطری های آب شیشه ای و یا چندبار مصرف و عدم استفاده از ظروف یکبار مصرف از جمله راهکارهای ساده برای این مدیریت مصرف هستند.